Wie de afgelopen jaren Nederlandse reality en muziek-tv heeft gekeken, kan het bijna niet zijn ontgaan: Spanje – en dan vooral de Costa Blanca – duikt opvallend vaak op als decor. Zon, zee, tapas en een vleugje ‘nieuw leven’ vormen het perfecte plaatje voor kijkers die thuis de regen tegen het raam horen tikken. Maar achter dat idyllische beeld schuilt ook een keerzijde, en die wordt nu hardop benoemd door een duo dat al decennia in de Spaanse badplaats Altéa woont: Saskia en Serge.
In een interview met Privé laten de twee weten dat ze zich steeds minder prettig voelen bij de groeiende Nederlandse aanwezigheid in hun woonplaats. En dat is niet alleen een kwestie van ‘drukte’ of ‘toerisme’. Volgens hen speelt televisie een directe rol in de verandering van Altéa – en daar zijn ze bepaald niet blij mee.
Altéa als vaste prik op Nederlandse tv
Altéa is al langer een geliefde plek voor Nederlanders die in Spanje willen overwinteren of zelfs volledig emigreren. Maar de laatste tijd lijkt het alsof de plaats een eigen bijrol heeft gekregen in Nederlandse programma’s. Van emigratiereeksen tot realityshows en bekende Nederlanders die hun leven onder de zon laten filmen: het beeld is herkenbaar en aantrekkelijk.
Ook De Hanslers verbleven er in hun tv-programma, in een rijtje met andere bekende namen die Spanje als uitvalsbasis kozen. Denk aan John de Bever en Kees de Bever, en aan diverse stellen uit programma’s als Het roer om en Ik vertrek. Die constante stroom aan camera’s en zonovergoten shots doet volgens Saskia en Serge iets met de populariteit van de plek.
‘Mensen zien die zon en denken: dat willen wij ook’
Serge legt in het blad uit dat de aantrekkingskracht van Altéa door al die programma’s alleen maar groter wordt. Zijn redenering is simpel: wie in Nederland in de kou zit, ziet op televisie het warme Spanje en krijgt meteen zin om dezelfde kant op te gaan. Niet alleen voor vakantie, maar ook om er te verblijven.
Op zichzelf is dat natuurlijk te begrijpen: het mediterrane leven lonkt, zeker als het op tv wordt verpakt als zorgeloos en gezellig. Maar volgens Serge en Saskia heeft die toename aan Nederlandse bezoekers een direct effect op hun dagelijkse leven. En dat effect vinden ze vooral vermoeiend.
Saskia en Serge kozen ooit juist voor rust
Saskia (78) benadrukt dat zij en Serge destijds niet voor niets in Altéa neerstreken. Het was een plek waar je nog ruimte had, waar je niet bij elk terras Nederlands om je heen hoorde en waar het leven wat langzamer ging. Precies dat is volgens haar aan het verdwijnen, en dat steekt.
Ze gebruikt in het interview stevige woorden om duidelijk te maken hoe ze zich voelt: volgens Saskia begint het er ‘langzamerhand Volendam’ te lijken. Daarmee doelt ze op het idee dat het dorpje steeds meer een Nederlandse enclave wordt. En bij die ontwikkeling hoort volgens haar ook een duidelijke wens: minder camera’s, minder aandacht.
‘Blijf weg met je camera’s!’
De uitspraak die het meest blijft hangen, is zonder twijfel Saskia’s oproep: “Blijf weg met je camera’s!” Het is een duidelijke boodschap aan televisieploegen én aan iedereen die de plek als decor ziet voor entertainment. Voor Saskia en Serge is het geen vakantiespot, maar gewoon hun thuis.
Het is bovendien een bredere frustratie die je vaker hoort op plekken waar veel expats neerstrijken. Zodra een locatie te populair wordt, veranderen de straatjes, de prijzen en de sfeer. Waar het eerst ‘authentiek’ was, wordt het later vooral druk. En als er dan ook nog eens tv-makers rondlopen, voelt het voor bewoners al snel alsof hun woonplaats een attractie is geworden.
Contact met de Bevers, maar niet met de Hanslers
Opvallend is dat Saskia en Serge wél contact hebben gehad met John de Bever en Kees de Bever. Sterker nog: volgens Serge hebben de heren zelfs tijdelijk in een appartement van hen gewoond. Dat suggereert dat de kritiek niet per se persoonlijk is richting iedereen die langskomt, maar meer gaat over het grotere plaatje.
Met Monique Hansler en haar familie is dat anders. Serge zegt daarover dat er geen contact is en dat ze daar ook niet zo veel behoefte aan hebben. Dat klinkt koel, maar in de context van hun irritatie over de toenemende Nederlandse drukte is het vooral een signaal: ze willen hun leven in Altéa liever buiten de Nederlandse tv-wereld houden.
Waarom tv zoveel invloed kan hebben op één plaats
Het lijkt soms overdreven om te denken dat een paar televisieprogramma’s een hele badplaats kunnen veranderen. Toch is het effect van media op reisgedrag en emigratiedromen al langer bekend. Als een locatie herhaaldelijk op tv verschijnt, krijgt zo’n plek automatisch een soort ‘stempel’: hier moet je zijn.
Voor makers is het logisch: een mooie omgeving verkoopt. Voor kijkers is het verleidelijk: het voelt dichtbij, vertrouwd en haalbaar. En voor lokale bewoners – zeker zij die er al lang wonen – kan het voelen alsof hun rustige plek plots een publieke etalage is geworden. Dat is precies de spanning die bij Saskia en Serge nu zichtbaar wordt.
Van droomdecor naar dagelijkse drukte
De kern van het verhaal is eigenlijk heel menselijk: wat voor de één een droomdecor is, is voor de ander de plek waar je boodschappen doet, je buren groet en je rust zoekt. Als die plek steeds voller raakt met bezoekers die vooral komen ‘omdat ze het op tv zagen’, schuurt dat.
Tegelijk is het ook een realiteit waar veel populaire plaatsen mee te maken krijgen. De vraag is dan: waar ligt de balans? Hoe zorg je dat een plek aantrekkelijk blijft zonder dat bewoners zich weggedrukt voelen? En wie bepaalt eigenlijk wat ‘te veel’ is: toeristen, tv-makers, of juist de mensen die er al jaren wonen?
